Kto może zostać burmistrzem?

W nadchodzących wyborach samorządowych wyborcy będą głosować między innymi na kandydatów na wójtów, burmistrzów i prezydentów miast. Podpowiadamy, kto i jak może ubiegać się ten urząd.

Kto może zostać kandydatem na wójta/burmistrza/prezydenta?

W wyborach samorządowych w Polsce, obywatele mają możliwość wyboru swoich przedstawicieli na stanowiska wojta, burmistrza lub prezydenta miasta. Osoba ubiegająca się o te stanowiska musi być obywatelem Polski. Kandydat musi mieć prawo wybierania w tych wyborach (czynne prawo wyborcze) oraz najpóźniej w dniu głosowania kandydat musi ukończyć 25 lat. Kandydat nie może jednocześnie ubiegać się o mandat radnego (poza radą miejską tej samej gminy), pełnić funkcji burmistrza lub jego zastępcy w innej gminie, pracować w administracji rządowej, ani sprawować mandatu posła lub senatora. Kandydatem może być również osoba wchodząca w skład komitetu wyborczego, w tym także pełnomocnik wyborczy. Kandydatem na wójta nie może być .pełnomocnik finansowy. Istotne jest, że kandydat (w przeciwieństwie do kandydatów do Rady Miejskiej) nie musi na stałe zamieszkiwać na terenie danej gminy. 

Warto zaznaczyć, że osoba nie może być kandydatem, jeśli została pozbawiona praw publicznych na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu lub w wyniku prawomocnego orzeczenia Trybunału Stanu. To samo dotyczy osób, które zostały ubezwłasnowolnione na mocy prawomocnego orzeczenia sądu lub skazane prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego. Ponadto, osoba, która dwukrotnie pełniła funkcję wójta w konkretnej gminie, również nie ma prawa kandydować w kolejnych wyborach na to stanowisko. Przepis ten nie obejmuje jednak sytuacji, w której osoba ta ubiegała się o urząd wójta przed datą wejścia w życie ustawy nowelizującej z 2018 roku. Oznacza to, że ograniczenie zostanie zastosowane po raz pierwszy dopiero w wyborach samorządowych w 2029 roku. 

Kto może zgłosić kandydata na wójta/burmistrza/prezydenta? 

Uprawnionymi do zgłaszania kandydatów na wójta są komitety wyborcze utworzone w celu zgłoszenia kandydatów na radnych w wyborach do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw, które uzyskały od właściwego komisarza wyborczego lub od Państwowej Komisji Wyborczej postanowienie o przyjęciu zawiadomienia o utworzeniu komitetu wyborczego. W przypadku komitetów wyborczych, które uzyskały postanowienie od komisarza wyborczego, mogą one zgłaszać kandydatów na obszarze wskazanym w tym postanowieniu.

Komitet wyborczy może zgłosić kandydata na wójta pod warunkiem, że zarejestrował listy kandydatów na radnych w wyborach do rady gminy w co najmniej połowie okręgów wyborczych w danej gminie (dla naszej gminy jest to liczba 8). W przypadku zgłoszenia kandydata na wójta w gminie liczącej powyżej 20 000 mieszkańców w każdym z tych okręgów liczba zarejestrowanych kandydatów na radnych nie może być mniejsza niż wynosi liczba radnych wybieranych w danym okręgu wyborczym. 

Do kiedy można zgłaszać kandydata na wójta/burmistrza/prezydenta?

Kandydata na wójta zgłasza się do właściwej gminnej komisji wyborczej nie później niż do godz. 16.00 w dniu 14 marca 2024 r. Uprawnionym do zgłoszenia kandydata na wójta w imieniu komitetu wyborczego jest pełnomocnik wyborczy komitetu wyborczego. 

 

Źródło: Państwowa Komisja Wyborcza

Dodaj komentarz